با وجود آنكه قوانین مالكیت معنوی در سطح جهانی رعایت میشود، اما همچنان تولیدات صوتی، تصویری و نرمافزاری در اینترنت در معرض دانلود كاربران قرار میگیرد. قفلهای نرمافزاری هم برای جلوگیری از تكثیر غیرقانونی معمولاً كارآمد نیست و به فاصله نزدیكی از انتشار نرمافزارها نسخههای هكشده آنها هم منتشر میشود. سایتهایی كه این محصولات را در معرض دانلود قرار میدهند ظاهری قانونی نیز دارند. برای عبور از قانون در میان سایتها نوعی تقسیم وظیفه صورت گرفته است. برخی از سایتها كار خود را صرفاً در اختیار قرار دادن فضا به عموم كاربران تعریف میكنند و هر كسی میتواند هر فایلی را در آن سایت بارگذاری كند، و بعد آدرس فایل را با دیگران در میان بگذارد. این سایتها عملی غیرقانونی انجام نمیدهند، چون امكان بررسی حقوق مالكیت معنوی تمام فایلها وجود ندارد و خود كاربران مسوول فایلهای بارگذاریشده هستند. ضمن اینكه در صورتی كه گزارش تخلفی از شاكی دریافت كنند فایل مورد نظر را از سایت برمیدارند. البته هیچ تضمینی وجود ندارد كه دوباره فایل از طرف كس دیگری در سایت قرار نگیرد. این گونه سایتها معمولاً به صورت مستقیم اطلاعاتی در مورد فایلهایی كه در سایتشان وجود دارد در اختیار كاربران قرار نمیدهند و سایتهای دیگر این كار را انجام میدهند.
دستهای دیگر از سایتها كارشان را معرفی محصولاتی تعریف میكنند كه در سایتهای مختلف قرار گرفته است. مثلاً سایت گیگاپدیا (http://gigapedia.com) مشخصات كاملی از كتابهایی كه در سایتهای مختلف وجود دارد، ارائه میدهد و موتور جستوجویی دارد كه حتی میتوان كتابها را از طریق برخی مشخصاتشان جستوجو كرد. در عین حال در این سایت هیچ كتابی قرار ندارد و از این رو این سایت حقوق معنوی هیچ مولفی را زیر پا نگذاشته است، گرچه لینك دانلود كتابها را به كاربران خود معرفی میكند. اما در واقع مجموع این سایت و سایتهای بارگذاری فایلها در عمل مالكیت معنوی مولفان را نقض میكنند و كاربران اینترنت بدون پرداختن هزینهای كتابها را رایگان دانلود میكنند. در زمینه محصولات هنری نیز سایتهای زیادی وجود دارند كه فهرستی از فیلمها را در اختیار كاربران قرار میدهند تا از سایتهای دانلود فایل نظیر رپیدشیر یا مگاآپلود آن را دانلود كنند. شركت گوگل زمانی كه بخش كتابهای خود را راهاندازی كرد، این اقدام خود را با این توجیه كه صرفاً كاری شبیه به كتابخانههای بزرگ انجام میدهد و همان طور كه در كتابخانهها بازدیدكنندگان میتوانند كتابها را ورق بزنند و بخشهای مختلف آن را مطالعه كنند. در این سایت هم بازدیدكنندگان به مطالعه كتاب میپردازند و بخش كتابهای گوگل صرفاً كتابخانه بزرگ اینترنتی است. نرمافزاری قوی در این سایت راهاندازی شده است كه به كاربران امكان ورقزدن و مطالعه كل كتاب را میدهد. ظاهر این كار نیز قانونی است و حقوق معنوی مولفان نقض نمیشود. اما دیری نگذشت كه برنامهنویسان برای دانلود كتابهای گوگل برنامههایی نوشتند و امكان دانلود كل كتاب را برای كاربران اینترنت فراهم كردند، در حقیقت حالا بازدیدكنندگان كتابخانه گوگل علاوه بر خواندن و ورق زدن كتابها میتوانستند آن را بدزدند و به خانه ببرند و به دوستانشان هدیه كنند. مالكیت معنوی، قانون پرمناقشهای است و اعمال آن در فضای اینترنتی كار دشواری به نظر میرسد. هر چه فناوری حراست از حقوق معنوی پیشرفت میكند از سوی مقابل برنامهنویسان برای نقض آن تلاش میكنند. برخی از ناشران كتابها با توجه به اینكه راه مقابله با انتشار اینترنتی ساده نیست و با این خوشبینی كه كسانی كه نسخه دیجیتال كتابها را میبینند به دلیل آنكه مطالعه كتابها روی كامپیوتر دشوار است، به خرید نسخه كاغذی روی خواهند آورد، از انتشار اینترنتی استقبال كرده و خودشان نسخههای اینترنتی كتابها را در اختیار اینگونه سایتها قرار میدهند. بدیهی است در مورد دیگر محصولات دیجیتال نظیر فیلمها نمیتوان چنین سیاستی را اتخاذ كرد. اگرچه در كشورهایی مثل ایران قانون مالكیت معنوی جهانی اساساً پذیرفته نشده است و رعایت نمیشود، در دیگر كشورهایی هم كه ملتزم به رعایت این قانون هستند، امكان اعمال این قانون و مبارزه با بیقانونیها روز به روز دشوارتر میشود.
نوشتههای مربوط:
- خدماتدهندگان وبلاگ فارسی
- بایگانی اینترنت
- مركز رواندرمانی
- مطالبتان را در اینترنت مدیریت كنید
- در مسیر سیلاب دادهها
- سایت فارسی «اینك فلسفه»
- دانشنامه فلسفه استنفورد
- با صدای بلند یاد بگیرید
- فیلسوفان به پرسشهای شما جواب میدهند
- جعبه ابزار وب گوگل
- مدرسه طراحی وب
- كنسرسیوم جهانْوب
- هفتخوان راهاندازی سایت در چند ساعت
- كتابها را در سايت ورق بزنيد
- دستور ساخت برای همه چیز
- چی چطور كار میكند
- ابزارهای مفید گوگل
- بزرگترین تالار مطالعه جهان
- گيگاپديا؛ بزرگترين مرجع كتابهای اينترنت
- راههای افزایش سرعت هنگام كار با اینترنت
- لولو كتابتان را چاپ میكند
- لقب شما چیست؟
- گسترش انديشههاي ارزشمند
- دكه روزنامهفروشی دیجیتال
- پایگاه اطلاعرسانی حوزه رسانه و علوم ارتباطات
- وبلاگنويسي از راه دور
- پاتوقی برای مستندسازان ایرانی
- آثار سینمایی خود را ثبت كنید
- كپی لِفت چیست
- مدیریت دانلود با مایپونی
- وولفرام آلفا؛ معجزه قرن بيست و يكم
- نسخه جديد اپرامينی
- پروجكت سينديكيت؛ باشگاه تحليلگران، صاحبنظران و مفسران جهان
- تلفظ نامتان را در اينترنت ثبت كنيد
- سفر جغرافیایی تاریخی
- وبگردی با گودر
- پروز؛ پاتوق مترجمان دنیا
- امکانات تازه در جیمیل
- تجربهی ویکیپدیایی
- قاضی به روایت وبلاگ
- دربارهی وبلاگ فرهنگ و سه نقطه
- شرارتهای مجازی
- دربارهی فیلترینگ هوشمند اسم من
- فیلتر شدن یا نشدن، مسأله این است
- آغاز برگردان
