زمانی كه ماشینحسابهای كوچك در جامعه رواج پیدا كرد، برخی از معلمهای سختگیر ریاضی این پدیده جدید را خطری برای آموختن ریاضی تلقی میكردند و با این استدلال كه ماشین حساب ذهن كودكان را تنبل میكند و مانع آموختن ریاضی میشود با آن مخالفت كردند، اما دیجیتالی شدن همه چیز مسیر خود را به سرعت طی كرد و اكنون نرمافزارهای تخصصی محاسباتی را در زمانی كوتاه انجام میدهند كه اگر متخصصان توانایی انجام آن محاسبات را هم داشته باشند، عمرشان كفاف نمیدهد. نرمافزارهای زیادی تاكنون برای محاسبات ریاضی طراحی شدهاند؛ از نرمافزار محقر دیرایو كه در محیط نازیبای داس محاسبات ریاضی را انجام میداد و نمودارهای سهبعدی طراحی میكرد تا نرمافزارهای متلب و اسپیاساس و صدها نرمافزار تخصصی دیگر كه برای رشتههای تخصصی خاص نوشته شده است. سایت وولفرام آلفا میخواهد آخرین گام را در این مسیر بردارد.
وولفرام آلفا(www.wolframalpha.com) هدف جاهطلبانه بزرگی را در نظر دارد و مدعی است در آینده نماد ابزارهای هوشمند در قرن بیست و یكم تلقی خواهد شد. مبتكر این سایت استفن وولفرام در نظر دارد با در اختیار گذاشتن این سایت برای همگان، بشر را از حفظیات و انجام محاسبات پیچیده و طاقتفرسا رها كند. از یك سو اطلاعات دانشنامهای را وارد این سایت كرده است تا در مورد هر موضوعی به پرسشهای كاربران پاسخ دهد و از سوی دیگر فرمولهای انواع محاسبات عددی و تخصصی با استفاده از هزاران الگوریتم پیچیده به سایت داده شده است تا هر گونه محاسبهای كه در علوم مختلف تاكنون تعریف شده است با طرح پرسشی به زبان ساده در زمان كوتاهی انجام شود. نكته جالب توجه این است كه این سایت مانند دیگر نرمافزارهای محاسباتی نیست كه هر كدام زبان ویژه خود را دارند و كاربر باید دورهای آموزشی برای استفاده از آن برنامهها ببیند، بلكه در این سایت با استفاده از اطلاعات زبانشناختی تلاش شده است تا كاربر با زبان طبیعی -كه البته فعلاً انگلیسی است - پرسش را طرح كند و نرمافزار سایت، جمله را تفسیر میكند تا اطلاعات یا محاسبات لازم را برای وی انجام دهد. هم عبارات ریاضی را میتوان وارد كرد و هم جملات انگلیسی را. مثلاً میتوان عبارت x^2+x+1 را وارد كرد و در پاسخ علاوه بر این ریشههای این معادله را به دست میآورد، نمودار آن را هم ترسیم میكند و اطلاعات مختلف دیگری در مورد این عبارت جبری به شما میدهد. از سوی دیگر اگر بپرسید «ایران كجاست؟» موقعیت ایران را در نقشهای جهانی برای شما مشخص میكند.
این سایت تحقیقاتی در حقیقت ادامه دو پروژه دیگر وولفرام است. استفن وولفرام فیزیكدان، ریاضیدان، نویسنده و برنامهنویس رایانهای ابتدا برنامه متمتیكا (دانشنامه ریاضی) را طراحی كرد كه برنامهریزی آن 20 سال به طول انجامید. این برنامه علاوه بر انجام محاسبات گوناگون، مدلسازی، شبیهسازی، تصویرسازی، مستندسازی و استراتژیپردازی و كارهای مشابه آن را انجام میدهد. او سپس كتاب جنجالبرانگیزی با نام «نوع جدید علم» را منتشر كرد و در این كتاب كه حاصل تلاش 10ساله اوست و در سال 2003 منتشر شده، مدعی شد جهان در ذات خود دیجیتال است و بر پایه برنامههای بسیار سادهای كار میكند. نویسنده كتاب مدعی است انتشار این اثر تاریخ را به دو قسمت پیش و پس از انتشار كتاب تقسیم خواهد كرد و بر بسیاری از شاخههای علوم تاثیر خواهد گذاشت. چه این ادعا درست باشد و چه اغراقی بیش نباشد، اكنون بر مبنای آن، سایت بزرگی در حال طراحی است كه ادعای بسیار بزرگتری دارد.
هنوز این سایت به تمام اهداف خود كه انجام هرگونه محاسبه تعریفشده و جمعآوری كلیه دانشهای عینی بشر است، نرسیده و با كمك كارشناسان مختلفی در حوزههای مختلف علوم در حال تكمیل شدن است. البته سایت راهاندازی شده و اكنون به صورت رایگان در دسترس همگان قرار دارد، در سایت مزبور اعلام شده است در آینده ممكن است برای دسترسی به محاسبات تخصصی سطح بالا نیاز به ایجاد حساب كاربری باشد كه قاعدتاً رایگان نخواهد بود. با توجه به اینكه نرمافزار متمتیكا از همین شركت كه پایهای برای این سایت بوده است رایگان نیست، احتمالاً ارائه خدمات این سایت هم به سمت تجاری شدن پیش خواهد رفت. استفاده از سایت چندان پیچیده نیست. در صفحه اول سایت نمونهای از پرسشهایی كه سایت میتواند پاسخ دهد، ارائه شده است. چند فایل راهنما نیز در دسترس است كه كاربران جدید میتوانند با دانلود و مطالعه آن به قابلیتهای سایت پی ببرند.
ظاهر سایت گرچه شبیه موتورهای جستوجو است، اما در حقیقت موتور جستوجو نیست، موتور پاسخگو است و زمینه اصلی كارش انجام محاسبات ریاضی است و اطلاعات دانشنامهای را هم نه از سایتهای گوناگون، بلكه از پایگاه داده خود سایت در اختیار كاربر قرار میدهد. این سایت به پرسشهای خاص جواب میدهد و درباره موضوعات كلی پاسخی نمیدهد؛ فقط میتواند به پرسشهای عینی جواب دهد و اطلاعات عمومی را در اختیار كاربران قرار دهد، به اطلاعات شخصی افراد دسترسی ندارد. برای گرفتن پاسخ مناسب بهتر است مفاهیم ریاضی با دیگر مفاهیم آمیخته نشود، از عبارات كامل به جای كلمات مخفف استفاده شود و قطعاً باید متن به زبان انگلیسی نوشته شود. در صورتی كه در املای كلمات اشتباه كوچكی صورت بگیرد، كلمه درست را پیشنهاد میكند.
سایت وولفرام نه مانند گوگل مبتنی بر اطلاعات ارائهشده در صفحات گوناگون منتشرشده در اینترنت است و نه مانند دانشنامه ویكی پدیا مبتنی بر دانش كاربران اینترنت است. بنابراین اطلاعات ارائهشده از صافی كارشناسی این شركت خواهد گذشت، اما قاعدتاً اطلاعات ارائهشده سایت بسیار محدودتر خواهد بود. با توجه به رشد روزافزون دانش به نظر میرسد پوشش دادن حوزههای مختلف دانش چندان كار سادهای نخواهد بود. در زمینه محاسبات ریاضی و تخصصی كه زمینه اصلی این سایت است، چندان دور از انتظار نیست كه به موفقیتهای بزرگی دست پیدا كند، اما به نظر میرسد در مورد ارائه اطلاعات دانشنامهای، كاربران اینترنت همچنان ترجیح خواهند داد از منابع گستردهتری در اینترنت استفاده كنند.
در بخش دانلود این سایت حالتهای مختلف استفاده از این نرمافزار بدون مراجعه مستقیم به سایت، پیشبینی شده است. برای افزودن به ویندوز ویستا و بالاتر از آن نسخهای طراحی شده است. برای مرورگرهای كروم (نسخه 4 به بعد)، اینترنت اكسپلورر (نسخه 6 به بعد) و فایرفاكس (نسخه 3 به بعد) افزونههایی تدارك دیده شده است كه برای اینكه این سایت همواره در دسترس كاربر باشد، روی برنامههای مزبور نصب میشود. در سیستم عامل مكینتاش نیز قابل نصب است. كاربران گوگل هم میتوانند كدهایی را در صفحه iGoogle خود نصب كنند تا هنگام استفاده از این صفحه بتوانند محاسبات خود را انجام دهند. برای گوشیهای موبایل نیز نسخههایی طراحی شده است كه بر روی گوشیهای لمسی آیفون و آیپد قابل نصب است. لازم به یادآوری است كه تمام ابزارهای گوناگونی كه برای وولفرام آلفا طراحی شده است، ارتباط با سایت را مهیا میكنند و در صورتی كه ارتباط با اینترنت وجود نداشته باشد، كارایی ندارند.
نوشتههای مربوط:
- خدماتدهندگان وبلاگ فارسی
- بایگانی اینترنت
- مركز رواندرمانی
- مطالبتان را در اینترنت مدیریت كنید
- در مسیر سیلاب دادهها
- سایت فارسی «اینك فلسفه»
- دانشنامه فلسفه استنفورد
- با صدای بلند یاد بگیرید
- فیلسوفان به پرسشهای شما جواب میدهند
- جعبه ابزار وب گوگل
- مدرسه طراحی وب
- كنسرسیوم جهانْوب
- هفتخوان راهاندازی سایت در چند ساعت
- كتابها را در سايت ورق بزنيد
- دستور ساخت برای همه چیز
- چی چطور كار میكند
- ابزارهای مفید گوگل
- بزرگترین تالار مطالعه جهان
- گيگاپديا؛ بزرگترين مرجع كتابهای اينترنت
- راههای افزایش سرعت هنگام كار با اینترنت
- لولو كتابتان را چاپ میكند
- لقب شما چیست؟
- گسترش انديشههاي ارزشمند
- دكه روزنامهفروشی دیجیتال
- پایگاه اطلاعرسانی حوزه رسانه و علوم ارتباطات
- وبلاگنويسي از راه دور
- پاتوقی برای مستندسازان ایرانی
- آثار سینمایی خود را ثبت كنید
- كپی لِفت چیست
- آینده پرابهام مالكیت معنوی
- نسخه جديد اپرامينی
- پروجكت سينديكيت؛ باشگاه تحليلگران، صاحبنظران و مفسران جهان
- تلفظ نامتان را در اينترنت ثبت كنيد
- سفر جغرافیایی تاریخی
- وبگردی با گودر
- پروز؛ پاتوق مترجمان دنیا
- امکانات تازه در جیمیل
- تجربهی ویکیپدیایی
- قاضی به روایت وبلاگ
- دربارهی وبلاگ فرهنگ و سه نقطه
- شرارتهای مجازی
- دربارهی فیلترینگ هوشمند اسم من
- فیلتر شدن یا نشدن، مسأله این است
- آغاز برگردان
